Bí ẩn quanh những sọ người pha lê

 Có rất nhiều bí ẩn siêu nhiên tồn tại quanh chiếc hộp sọ pha lê đã được ghi chép lại qua nhiều thế hệ như: Siêu năng lực, sự thay đổi màu sắc, sự lan toả của một loại hương vị khác thường cũng như sự hiện diện của tất cả những gì có tính chất ma thuật vẫn chưa được lý giải nổi.
 
Một trong số các hiện vật còn tồn tại đến ngày nay ẩn chứa nhiều bí ẩn nhất, chắc chắn là chiếc sọ pha lê. Nguồn gốc của chúng từ đâu? Kỹ thuật nào để làm ra chúng một cách hoàn hảo? Chúng được làm ra với mục đích gì? Và một loạt các bí ẩn khác vẫn còn tồn tại cho tới ngày nay thực sự là một câu đố lớn đối với những nhà  khoa học hàng đầu thế giới.

Chiếc hộp sọ đầu tiên được phát hiện mang tên "hộp sọ số phận". Có một giả thuyết lịch sử cho rằng "hộp sọ số phận" được phát hiện vào năm 1927 bởi cha con nhà thám hiểm người Anh Frederick A. Mitchell Hedges, trong các phế tích của ngôi đền Maya tại Lubaantun (nay là Belize), nhưng mãi tới những năm 1970 chúng mới được ra mắt công chúng.

Nhưng trong một phiên bản khác lại cho rằng, thực chất Hedges đã mua chiếc đầu lâu này tại một cuộc đấu giá Sotheby’s ở London năm 1943. Bởi vậy, họ vẫn còn hoài nghi giả thuyết thứ nhất nói rằng nguồn gốc của chiếc sọ pha lê là do người Maya sáng tạo ra.

Trên thực tế, chiếc hộp sọ là một tác phẩm nghệ thuật vô giá vì nó được chạm khắc rất tinh tế và hoàn hảo. Chiếc "hộp sọ số phận" về mặt kỹ thuật là không thể lý giải được.  Sự hoàn hảo của nó đạt tới mức dùng công nghệ hiện đại cũng khó mà có thể tạo ra được. Với trọng lượng 5 kg, nó là bản sao chính xác của một hộp sọ nữ.

Bề mặt hộp sọ này được đánh bóng không tì vết dù soi dưới kính hiển vi. Hàm tách biệt với phần còn lại của cấu trúc và được đính kèm theo bằng bản lề có thể cử động được. Hộp sọ được làm từ một mảnh đá thạch anh duy nhất có độ cứng ở mức 7 trên bậc thang Mohs (thang độ cứng khoáng sản được tính từ 0-10), mức độ chỉ kim cương mới có thể cắt được.

Trong các nghiên cứu được tiến hành trong những năm 1970 của Công ty Mỹ Hewlett-Packard cho thấy, để đạt tới sự hoàn hảo như vậy, con người sẽ phải mất 300 năm lao động miệt mài. Nhưng nó được tạo từ một khối tinh thể hoàn chỉnh, nghĩa là mọi nỗ lực đẽo gọt viên đá đều có thể làm nó vỡ ra.

Các kỹ sư và kỹ thuật viên cảm thấy vô cùng lý thú khi nghiên cứu chiếc hộp sọ bí ẩn này. Ẩn sâu bên trong một số sọ pha lê là sự sắp đặt rất khéo léo các ống kính, lăng kính và các rãnh. Khi thắp nến bên dưới hộp sọ, chiếc hộp sọ sẽ phát pha rất nhiều tia sáng mỏng lấp lánh và những hiệu ứng quang học kỳ lạ.

Họ cũng đưa ra kết luận rằng không có một công nghệ hiện đại nào được biết đến có khả năng tạo ra bản sao chính xác của chiếc hộp sọ người làm từ đá thạch anh này. Món tiền thưởng nửa triệu đô la cho người có khả năng thực hiện được điều đó vẫn còn nguyên vẹn cho đến ngày nay.

Nhưng cũng có rất nhiều bí ẩn siêu nhiên tồn tại quanh chiếc hộp sọ đã được ghi chép lại qua nhiều thế hệ như: Siêu năng lực, sự thay đổi màu sắc, sự lan toả của một loại hương vị khác thường cũng như sự hiện diện của tất cả những gì có tính chất ma thuật vẫn chưa được lý giải nổi.

 

Trong cuốn sách “Sự nguy hiểm – người bạn của tôi” xuất bản năm 1954 của Mitchell Hedges có viết, hộp sọ pha lê phải đã tồn tại ít nhất là 3.600 năm. “Huyền thoại được thắp sáng bởi các linh mục người Maya trong các nghi thức bí truyền. Truyền thuyết kể rằng, khi họ muốn ai đó phải chết, chỉ cần cho người đó nhìn vào hộp sọ, một cái chết không thể tránh khỏi sẽ đến nhanh chóng”.

Còn có một truyền thuyết đáng lưu ý khác kể về khả năng truyền tải  bộ nhớ của những sinh vật sống. Phiên bản giả thuyết mới nhất cho rằng hộp sọ có khả năng lưu giữ hay truyền những kiến thức bất tử của các linh mục cũ cho người tiếp tục sứ mạng của họ. Trong một nghi thức long trọng, vị linh mục già và người kế nhiệm của ông cùng nhau đặt tay lên chiếc hộp sọ pha lê, và tất cả các thông tin được lưu giữ trong bộ não của người thầy sẽ được truyền sang cho người kế nhiệm mới của họ.

Và “hộp sọ số phận” không phải là duy nhất. Một số chiếc tương tự khác cũng đã được tìm thấy ở nhiều địa điểm khác nhau trên Trái đất và chúng được tạo ra từ những tộc người khác nhau với những chất liệu khác nhau. Trong số đó có một bộ xương được tìm thấy ở Mông Cổ làm từ loại đá xanh (Shui Ting Er) có niên đại từ 3.500 – 2.200 năm trước Công nguyên, kích cỡ nhỏ hơn  kích cỡ thật của con người hiện đại.

Trong đầu thế kỷ 18, một chiếc hộp sọ hoàn hảo làm bằng thạch anh hồng (Baby Luv) có trọng lượng 7,5 kg cũng đã được phát hiện trong ngôi mộ cổ của một nhà sư Nga tại thành phố cổ Luv, Ukraine vào năm 1710. Một hộp sọ bí ẩn nữa được biết tới vào năm 1993 trong bộ sưu tập của nhà bán đấu giá nổi  tiếng của Đức Hans Van Daiten. Còn trong truyền thuyết cổ xưa của người da đỏ có nói sơ lược về những chiếc hộp sọ pha lê cho hay, hộp sọ pha lê nguyên bản gồm có 30 chiếc, chúng là quà tặng của các vị thần cho loài người và trở thành biểu tượng của sức mạnh lẫn cái chết đối với người  da đỏ.

 

Hubble phát hiện quá trình hội tụ của bốn thiên hà lùn

 Cơ quan báo chí của NASA cho biết, những hình ảnh mà Kính viễn vọng không gian Hubble vừa thu nhận được cho phép các nhà thiên văn học quan sát quá trình sáp nhập thành một thiên hà hình elip đơn của bốn thiên hà lùn.

Người ta tin rằng, tất cả các thiên hà lớn như thiên hà Milky Way, trước kia đều được hình thành từ nhiều thiên hà nhỏ. Thông thường, các nhà khoa học đã quan sát ở khoảng cách hàng tỷ năm ánh sáng bởi vì những quá trình này xảy ra trong các giai đoạn sớm của lịch sử vũ trụ.

Được biết, bốn thiên hà lùn, không lớn, thuộc nhóm Hickson số hiệu 31 (HCG 31) trong chòm sao Eridanus nằm cách chúng ta 166.000.000 năm ánh sáng. Các ngôi sao lâu đời nhất trong nhóm có tuổi thọ khoảng 10 tỷ năm, những ngôi sao trẻ nhất có tuổi đời ít nhất là 10 triệu năm. Những hình ảnh Kính viễn vọng không gian Hubble thu nhận được cho thấy “cuộc đụng độ” của hai thiên hà trong nhóm bốn thiên hà lùn.

Bốn thiên hà lùn này nằm cách trái đất 166 000 000 năm ánh sáng.

Nhà nghiên cứu khoa học Sarah Gallagher của Trường Đại học Western Ontario cho biết: “Đa số các thiên hà lùn khác, tương tự bốn thiên hà lùn này, đều có mối quan hệ tương tác hàng tỷ năm trước đây nhưng đây là lần đầu tiên chúng hội tụ. Quá trình này diễn ra ít nhất vài trăm triệu năm, đó là một khoảnh khắc trong lịch sử vũ trụ. Đây là trường hợp hiếm thấy mà chúng tôi quan sát được.”

Nguyên nhân chính của việc những thiên hà lùn này sáp nhập là vì bốn thiên hà nằm trong khu vực có mật độ “dân số thấp”. Các nhà khoa học cho biết, những thiên hà nằm ở những khu vực khác mất hàng tỷ năm để hội tụ.

Sarah Gallagher cho biết thêm: “Đây là trường hợp điển hình của một nhóm thiên hà trên đường sáp nhập làm một bởi vì tại đó có rất nhiều khí mà tất cả các loại khí này lại hòa lẫn với nhau. Các thiên hà lùn này tương đối nhỏ, có kích cỡ tương tự đám mấy Magellanic Cloud, một thiên hà vệ tinh của Milky Way. Tốc độ di chuyển của các thiên hà tương đối chậm, khoảng 60km/giây. Do đó, rất có thể trong thời gian tới hệ thống này sẽ chuyển thành một trong những thiên hà hình elip.”

 

Bí ẩn từ chiếc thuyền đắm cổ xưa nhất

 Cách không xa bờ biển hạt Devon của Anh, các nhà khảo cổ đã tìm thấy dấu vết của một trong những chiếc thuyền đắm cổ xưa nhất thế giới. Nó là một chiếc thuyền thương mại chở thiếc và đồng thỏi  khoảng trước năm 900 trước Công nguyên.

Các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu tìm hiểu nguồn gốc của số hàng hoá được vận chuyển trên thuyền. Họ cho rằng, số kim loại trên được đưa đến Anh từ các khu vực khác nhau của châu Âu thời bấy giờ.
 

Chiếc thuyền có đáy dài khoảng 12m, rộng khoảng 2m cùng một đội thuỷ thủ chèo tay, tất cả 15 người bị chìm cách bờ khoảng 300m, dưới độ sâu hàng chục mét. Cách đó không xa là một rặng san hô. Điều đó khiến các nhà khoa học đưa ra giả thuyết cho rằng có thể thuyền đã va phải san hô, đá ngầm dẫn tới bị đắm trong khi đang tìm cách tiến vào bờ. Gỗ đóng thuyền được tìm thấy nhưng không còn nguyên vẹn.

Trước đây, các nhà nghiên cứu cũng đã từng tìm thấy ở khu vực bờ biển của Anh những tàu thuyền chìm từ thời kỳ đồ đồng, nhưng lần phát hiện này được đánh giá là may mắn hơn bởi con thuyền trên có tuổi thọ lớn hơn tất cả và số hàng hoá trên thuyền vẫn còn được bảo quản khá tốt tới lúc được phát hiện.

Các nhà khảo cổ tin rằng, chiếc thuyền 3.000 năm tuổi trên đến từ Pháp, vượt qua eo biển Măng-xơ để tới bờ biển Devon ngày nay của Anh. Trên bờ biển của Anh gần đó, họ cũng đã phát hiện thấy dấu vết  của nền nông nghiệp thời tiền sử và những ngôi lều tròn.

Trên tàu đắm được tìm thấy 259 thỏi đồng và 27 thỏi thiếc nặng khoảng 84 kg. Ngoài ra, còn phát hiện thấy 2 đồ vật bằng đá, một thanh kiếm đồng, 3 dây chuyền vàng có thể thuộc về riêng chủ nhân của con thuyền.

Đồng và thiếc là những vật liệu cơ bản mà trong thời kỳ đó ở châu Âu nó hay được dùng để chế tạo vũ khí, công cụ và đồ trang sức. Các chương trình nghiên cứu trước đó cho các nhà khảo cổ thấy ở thời kỳ đồ đồng, châu Âu đã tồn tại một mạng lưới thương mại rộng lớn vận chuyển đồng và thiếc khắp châu lục này.

Một kết quả nghiên cứu khác dựa trên sự thành công của việc tìm thấy con thuyền cổ 3.000 năm của các học giả trường Oxford cho hay, số kim loại chở trên tàu không chỉ được khai thác ở một  mỏ mà là ở nhiều khu mỏ khác nhau nằm rải rác ở Tây Âu. Đồng có trên bán đảo Iberia, trung Massif của Pháp và nhiều khu vực khác thuộc dãy Alps, Áo. Thiếc có ở Pyrenees thuộc miền Đông nước Đức ngày nay hay ở Anh.
 

"Hàng hoá được xem như  phương tiện phát triển thương mại và giao tiếp. Những người châu Âu cổ xưa cũng đem những món hàng này đi bán như chúng ta ngày nay" - Jim Tyson, thành viên đoàn thám hiểm tiết lộ. Trước đó ở Anh, chưa có phát hiện về thiếc thỏi nào được nhắc tới.

Một phát hiện tàu đắm ở khu vực Solkombe, Devon, Anh thuộc thời kỳ đồ đồng cũng đã được ghi nhận trước đó. 8 cổ vật được tìm thấy cách không xa con tàu. Những dấu tích của một con tàu đắm khác cùng thời kỳ với con tàu này cũng đã được tìm thấy ở gần Dover, Anh.

Nhưng khám phá mới nhất, theo quan điểm của nhà khảo cổ học Stuart Dr Needham, là cho thấy rõ hơn cả về sự vận chuyển hàng hoá thương mại hàng ngàn năm trước đây của con người. Một con đường thương mại được hình thành rất sớm dọc bờ biển Đại Tây Dương và các eo biển nhờ những đội chèo thuyền bán đồng và thiếc.

Đốt tiền để cầu cứu 

 

Trong một lần đi trượt tuyết, chàng trai Dominik Podolsky, 22 tuổi người Áo bị mắc kẹt lại trong dãy núi Alps suốt gần 6 tiếng đồng hồ và may mắn sống sót nhờ đốt tiền để tạo khói.

Theo Indiatimes thuật lại, khi màn đêm buông xuống, chàng thanh niên bắt đầu hoảng sợ bởi đáp lại tiếng kêu cứu thảm thiết của anh ta là tiếng gió, tuyết mặc sức gào rít bên tai. Nhiệt độ hạ xuống -18^oC, tay chân anh ta bắt đầu tê cứng và trong cơn nguy kịch, chàng trai bèn lôi hết mọi thứ trong ví ra bật lửa đốt. Ban đầu là khăn mùi soa, kế đến là các hóa đơn nhà hàng, danh thiếp và cuối cùng là những tờ euro. May mắn thay, nhờ vào vụ “đốt tiền” này mà người ta phát hiện ra chàng trai và đến giải cứu kịp thời.

Hãy ngủ trưa nếu muốn thông minh hơn

 

Nếu coi não là một hộp thư thì giấc ngủ ngắn vào ban ngày giúp chúng ta dọn dẹp hộp thư đó.

 

Ảnh: National Geographic.

 

Đó là tuyên bố của Matthew Walker - một nhà khoa học của Đại học California, Mỹ - trong cuộc họp thường niên của Hiệp hội Vì sự tiến bộ của khoa học Mỹ, tại thành phố San Diego vào ngày 22/2.

Những nghiên cứu về giấc ngủ trong nhiều thập kỷ qua cho thấy hoạt động nhắm mắt giúp con người tăng khả năng ghi nhớ và củng cố ký ức. Từ đó nhiều người cho rằng một giấc ngủ sâu vào ban đêm có lợi cho việc học tập hơn những giấc ngủ ngắn vào ban ngày.

Ngày nay các nhà khoa học đã tìm ra nguyên nhân tại sao ngủ khiến chúng ta tiếp thu thông tin dễ hơn. Khi con người thức, thông tin bị "nhốt" trong ký ức ngắn hạn ở thùy hải mã (hippocampus) trong não. Trong lúc chúng ta ngủ, thông tin di chuyển vào ký ức dài hạn trong vỏ não. Hiện tượng này không chỉ giúp não xử lý thông tin mới, mà còn giải phóng "kho chứa" để não tiếp nhận thông tin mới.

"Điều đó có nghĩa chúng ta chẳng những nên ngủ sau khi học, mà việc ngủ trước khi học cũng rất cần thiết. Giấc ngủ giúp não đạt tới trạng thái giống như miếng gạc khô để sẵn sàng hút thông tin", National Geographic dẫn lời Walker.

Để chứng minh nhận định trên, Walker và các đồng nghiệp mời 39 người trưởng thành tham gia một thử nghiệm. Họ được chia thành hai nhóm. Một nhóm ngủ khoảng 90 phút trước khi tham gia thử nghiệm, còn nhóm kia kia không ngủ. Sau đó các chuyên gia yêu cầu cả hai nhóm tiếp thu những thông tin mới và tổng hợp những điều mà họ nhớ được.

Các nhà nghiên cứu nhận thấy nhóm không ngủ nhớ được ít thông tin hơn so với nhóm ngủ. Kết quả theo dõi hoạt động não tình nguyện viên cho thấy thùy hải mã của nhóm ngủ được "dọn dẹp" trong giai đoạn thứ hai - gọi là giai đoạn mắt cử động không nhanh - của giấc ngủ.

Phát hiện mới củng cố giả thuyết về lợi ích của những giấc ngủ ngắn vào ban ngày. Tuy nhiên, không phải tất cả mọi người đều tiếp thu kiến thức nhanh và hiệu quả hơn sau những giấc ngủ ngắn vào ban ngày. Đó là tuyên bố của Sara Mednick, một giáo sư bệnh học tâm thần của Đại học California. Một số cá nhân có xu hướng chệnh choạng và mất phương hướng sau giấc ngủ ngắn do mắc hội chứng "ngủ quán tính".

"Biểu hiện tiêu biểu của hội chứng ngủ quán tính là chúng ta luôn thức giấc khi đang ngủ say. Do nhiệt độ trong não và lượng máu tới não đều giảm trong giai đoạn ngủ sâu, việc chúng ta thức giấc giữa chừng khiến não không kịp thích nghi với tốc độ làm việc nhanh. Trong trường hợp đó chúng ta nên nghỉ ngơi trước khi tiếp thu kiến thức", Mednick phát biểu.

Đột biến gene khiến người ta già nhanh

Nhiều người mang một biến thể gene khiến họ mất vài năm trong cuộc đời.

 

Ảnh: moneywise.co. uk.

 

Trong cuộc đời con người già theo hai cách. Lão hóa theo thời gian xảy ra ở tất cả tế bào trong cơ thể chúng ta và được đo bằng năm. Tuy nhiên, tốc độ lão hóa sinh học trong cơ thể mỗi người không hề giống nhau.

Các yếu tố môi trường bên ngoài - như thói quen hút thuốc lá, ăn uống bừa bãi, thường xuyên tiếp xúc với hóa chất độc - có thể khiến quá trình lão hóa diễn ra nhanh hơn.

Thứ đóng vai trò chủ chốt trong quá trình lão hóa sinh học là những cấu trúc siêu nhỏ có tên telomere. Chúng nằm ở đoạn cuối của các nhiễm sắc thể. Mỗi khi một tế bào phân chia, chiều dài của telomere sẽ giảm một chút. Cuối cùng, khi telomere ngắn tới một mức nào đó, tế bào sẽ chết. Elizabeth Blackburn, nhà sinh học tế bào mang quốc tịch Mỹ và Australia từng đoạt giải Nobel Y học vào năm ngoái, ví các telomere giống như đầu mút của dây giày. Khi đầu mút hỏng hoặc văng ra, dây giày bắt đầu sờn.

“Chúng tôi nhận thấy nhiều cá nhân mang một biến thể gene đặc biệt khiến telomere của họ ngắn hơn so với những người khác”, Nilesh Samani - một giáo sư của Đại học Leicester tại Anh, tuyên bố.

Theo AFP, Samani và các đồng nghiệp phân tích hơn 500.000 biến thể gene trong bộ gene người bình thường rồi so sánh với những cá nhân có telomere ngắn. Họ phát hiện rằng tất cả người có telomere ngắn đều mang một biến thể gene có tên TERC, trong khi người bình thường không có biến thể này. Một nghiên cứu trước đây chứng minh TERC làm tăng tốc độ lão hóa ở chuột.

Telomere càng ngắn thì con người càng dễ mắc các bệnh liên quan tới tuổi già. Do đó nhóm nghiên cứu cho rằng những người mang gene đột biến có nguy cơ mắc các bệnh tuổi già - như bệnh tim và một số dạng ung thư - cao hơn người bình thường.

Trong bài viết đăng trên tạp chí Nature Genetics, các nhà khoa học khẳng định đây là lần đầu tiên con người tìm ra một gene có vai trò trực tiếp trong quá trình lão hóa.

“Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy một số người bị lập trình về mặt di truyền để già nhanh hơn so với phần còn lại của nhân loại. Tác động mà biến thể gene gây ra tương đương với 3 hoặc 4 năm của quá trình lão hóa”, giáo sư Tim Spector của Đại học King tại Anh, phát biểu.

 

5 điều khiến bạn hạnh phúc hơn

Một nghiên cứu mới đây chứng minh con người có thể kiểm soát mức độ hạnh phúc thông qua tập luyện.

Một bộ phận trong giới khoa học cho rằng hạnh phúc được quyết định bởi di truyền, sức khỏe và nhiều yếu tố khác nằm ngoài khả năng kiểm soát của con người.

"Câu hỏi muôn thuở là: Liệu chúng ta có thể hạnh phúc hơn? Nhiều nghiên cứu cho thấy cảm giác hạnh phúc được quyết định một phần bởi yếu tố di truyền và hoàn cảnh sống. Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng con người hoàn toàn có thể thay đổi mức độ hạnh phúc của bản thân", nhà tâm lý Sonja Lyubomirsky của Đại học California, Mỹ phát biểu.

Livescience cho biết năm ngoái Lyubomirsky và các đồng nghiệp của bà xem lại 51 nghiên cứu về hạnh phúc. Sau đó họ đăng báo cáo trên tạp chí Clinical Spychology. Theo báo cáo, con người có thể thực hiện 5 hành động sau đây để tăng cảm giác hạnh phúc.

 

1. Bày tỏ sự biết ơn đối với người khác

Một số nghiên cứu cho thấy con người luôn cảm thấy hạnh phúc sau khi viết thư hay nói lời cảm ơn đối với những người từng giúp đỡ chúng ta. Cảm giác hạnh phúc kéo dài vài tuần, thậm chí vài tháng. Ngay cả khi chúng ta viết thư cảm ơn nhưng không gửi thì cảm giác hạnh phúc vẫn xuất hiện.

2. Duy trì tinh thần lạc quan

Suy nghĩ lạc quan là thói quen mà con người có thể tạo ra bằng cách tập luyện. Chẳng hạn, chúng ta hãy nghĩ tới những viễn cảnh tươi đẹp - tìm được công việc như ý hay có thêm những người bạn hiểu biết, dễ chịu. Nhiều nghiên cứu cho thấy, nếu liên tục nghĩ tới những điều tốt đẹp trong một khoảng thời gian dài, cảm giác thỏa mãn và vui vẻ trong chúng ta sẽ tăng.

3. Nhớ lại những điều may mắn

Những người có thói quen viết ra hoặc hồi tưởng lại ít nhất ba điều tốt đã xảy ra trong tuần sẽ cảm thấy hạnh phúc hơn theo thời gian. Đây là kết luận của một số nghiên cứu.

4. Tận dụng những ưu điểm của bản thân

Nhận ra những điểm mạnh của bản thân không phải việc khó, song sử dụng chúng theo những cách mới mẻ lại là thách thức với nhiều người. Một cá nhân có khiếu hài hước có thể phát huy thế mạnh bằng cách pha trò trong các cuộc họp tại công ty hay trong các cuộc tán gẫu với bạn bè. Thói quen ấy thực sự làm tăng cảm giác mãn nguyện với cuộc sống.

5. Làm những việc tốt

Vô số nghiên cứu chỉ ra rằng giúp người khác chính là giúp bản thân. Những cá nhân tích cực quyên góp tiền hoặc đóng góp công sức cho hoạt động từ thiện thường cảm thấy hài lòng với cuộc sống cho tới khi họ lìa đời. Điều tương tự cũng xảy ra đối với những người thích làm việc có ích.

 

Phụ nữ gợi cảm có tác dụng như ma túy

Hình ảnh một phụ nữ có ngoại hình hấp dẫn tạo nên cảm giác hưng phấn trong não đàn ông giống như khi họ dùng ma túy hay uống rượu.

 

Ảnh minh họa của sodahead.com.

 

Phụ nữ có đường cong gợi cảm thường được cho là khỏe mạnh và có khả năng sinh sản tốt. Vì thế, đàn ông trong mọi nền văn hóa đều bị cuốn hút bởi những người phụ nữ có thân hình “thắt đáy lưng ong”.

Livescience cho biết, để tìm hiểu nguyên nhân gốc rễ của hành vi ngắm nhìn phụ nữ có dáng đẹp, các nhà khoa học của Đại học Georgia Gwinnett, Mỹ, tuyển 14 nam giới có độ tuổi trung bình 25 để thực hiện một thử nghiệm. Nhóm nghiên cứu cho tình nguyện viên xem ảnh mông trần của 7 phụ nữ trước và sau khi phẫu thuật rồi yêu cầu họ đánh giá mức độ hấp dẫn của từng ảnh. Trọng lượng của những phụ nữ trong ảnh không thay đổi, bởi các bác sĩ chỉ lấy mỡ ở bụng và đưa xuống hông trong quá trình phẫu thuật.

Kết quả chụp não tình nguyện viên cho thấy khi nhìn ảnh những phụ nữ sau phẫu thuật, cảm giác hưng phấn xuất hiện trong nhiều vùng não, bao gồm cả những vùng chịu tác động của cảm giác say rượu và “phê” ma túy.

Theo các nhà khoa học, việc cảm giác hưng phấn xuất hiện trong não đàn ông sau khi ngắm phụ nữ có thân hình “thắt đáy lưng ong” có ý nghĩa về mặt tiến hóa. Steven Platek, chuyên gia về thần kinh của Đại học Georgia Gwinnett, phát biểu: “Những phát hiện mới giúp chúng ta hiểu thêm về hành vi nghiện hình ảnh khiêu dâm và các rối loạn khác – chẳng hạn như nhiều nam giới mất khả năng cương cứng nếu không nhìn thấy hình ảnh hở hang của phụ nữ. Nghiên cứu này cũng có thể khiến nhiều nhà khoa học muốn nghiên cứu sâu hơn nữa về sự không chung thủy trong đời sống tình dục của đàn ông”.

Platek và các đồng nghiệp nhận thấy sự thay đổi chỉ số trọng lượng cơ thể BMI chỉ tác động tới những vùng não liên quan tới cảm nhận về kích thước và hình dạng. Đây có thể là bằng chứng cho thấy sự phân bố của mỡ đóng vai trò quan trọng đối với cảm nhận về thể hình phụ nữ ở nam giới.

Trong tương lai nhóm của Platek sẽ tiếp tục tìm hiểu những quá trình diễn ra trong não nữ giới khi họ nhìn thấy những người đàn ông có thể hình đẹp.

“Chúng tôi biết phụ nữ cũng quan tâm tới những người cùng giới có ngoại hình hấp dẫn. Theo bản năng họ luôn tìm cách cải thiện mức độ hấp dẫn của bản thân để bạn đời của họ không chú ý tới những phụ nữ có thể hình hoàn hảo”, Livescience dẫn lời Platek.

 

Brazil:

Trẻ sơ sinh chết oan vì bác sĩ bận... ẩu đả

,

Một bé gái đã chết với nguyên nhân được cho là hai bác sĩ tại phòng sản của một bệnh viện Brazil ẩu đả nhau khi sản phụ sắp lâm bồn. Hiên cuộc điều tra đang được tiến hành để xác minh "vai trò" của hai bác sĩ này.

Hai bác sĩ đã được nhân viên an ninh đưa đi sau khi tranh cãi trách nhiệm đỡ đẻ tại thành phố Ivinhema, truyền thông địa phương đưa tin.

Một bác sĩ khác sau đó đã tới để giúp bà mẹ 32 tuổi này trong ca đỡ kéo dài 90 phút, nhưng đứa bé sau khi sinh ra đã không thể cứu sống.

Một quan chức cho biết, vẫn chưa rõ liệu vụ ẩu đả có phải là nguyên nhân dẫn tới cái chết của đứa bé hay không.

Sự việc diễn ra tại Ivinhema, bang Mato Grosso do Sul, tại khu vực giáp biên giới Paraguay.

Theo hãng tin Agencia Estado, hai bác sĩ tại bệnh viện công này sau đó đã bị sa thải, và cuộc điều tra đang được cảnh sát cùng các nhà chức trách y tế tiến hành.

Theo các báo, sản phụ Gislaine de Matos Rodrigues đã đề nghị bác sĩ chịu trách nhiệm chăm sóc mình trước khi sinh đỡ đẻ. Nhưng ngay sau khi các thiết y tế bị được chuẩn bị cho ca đỡ đẻ thì một bác sĩ khác tới và nói rằng đó là ca trực của mình và anh phải làm nhiệm vụ đó.

Báo chí cho biết, hai người này ban đầu chỉ cãi cọ, rồi sau một hồi, họ lao vào đánh nhau.

Báo Folha de Sao Paulo dẫn lời chồng người phụ nữ này, Gilberto Melo Cabreira: "Họ đã đánh nhau thật. Rồi cuối cùng họ đè nhau ra trên sàn còn vợ tôi thì kêu gào để họ ngừng lại".

Một giấy khai tử đã ghi nguyên nhân là do thiếu ôxy, tuy nhiên, xét nghiệm tử thi đầy đủ vẫn chưa  được hoàn thành.

Ngôi sao 'ăn thịt' hành tinh

Một ngôi sao cách trái đất 600 năm ánh sáng đang hút vật chất từ một hành tinh của nó.

 

Hình minh họa một hành tinh nằm quá gần ngôi sao riêng nên có quỹ đạo dẹt. Ảnh: discovery.com.

 

Hành tinh WASP-12b, được phát hiện vào năm 2008, là một quả cầu khí khổng lồ có khối lượng lớn hơn sao Mộc khoảng 40%, còn bán kính lớn hơn khoảng 79%. Sao Mộc là hành tinh lớn nhất trong hệ Mặt Trời.

Trong khi sao Mộc mất tới 12 năm để xoay hết một vòng quanh mặt trời thì WASP-12b chỉ cần 26 giờ để di chuyển quanh ngôi sao riêng của nó trong chòm sao Auriga. Nhiệt độ bề mặt của nó lên tới 2.600 độ C do quá gần ngôi sao riêng.

Theo AFP, các nhà thiên văn của Đại học Bắc Kinh, Trung Quốc và Đại học California, Mỹ phát hiện ra rằng, do quỹ đạo của WASP-12b quá gần ngôi sao riêng nên hình dạng của nó bị kéo giãn bởi lực hút của sao. Qua thời gian hành tinh này trở thành một thiên thể có hình dạng giống quả bóng bầu dục. Nhiệt độ khủng khiếp từ ngôi sao khiến bầu khí quyển của WASP-12b bay lên và tiến về phía ngôi sao.

Shu-lin Li, trưởng nhóm nghiên cứu của Đại học Bắc Kinh, nói rằng lượng vật chất bị hút tạo thành một đĩa lớn xung quanh ngôi sao. Sự hiện diện của đĩa vật chất khiến hành tinh di chuyển theo quỹ đạo hình quả trứng, trong khi phần lớn hành tinh xoay quanh ngôi sao riêng theo quỹ đạo hình tròn.

National Geographic cho biết, trên thực tế WASP-12b đã mất nhiều quá nhiều vật chất nên có thể nó sẽ biến mất trước khi ngôi sao già cỗi kia nuốt chửng nó. Heather Knutson, một nhà thiên văn của Đại học California tại Mỹ, nói rằng ngôi sao, gọi là WASP-12, đã tồn tại khoảng hai tỉ năm và đang ở giai đoạn cuối của cuộc đời.

Thông thường những ngôi sao già cỗi biến thành sao màu đỏ trước khi chết và những tầng khí ngoài cùng của chúng giãn rộng tới các hành tinh lân cận. WASP-12 có thể sẽ trở thành sao màu đỏ trong vòng 100 triệu năm nữa.

Hơn 400 hành tinh ngoài hệ Mặt Trời đã được phát hiện kể từ năm 1995, nhưng không có hành tinh nào được tạo nên bởi đá và nước như địa cầu. Phần lớn chúng, trong đó có WASP-12b, là những quả cầu khí khổng lồ và bị nung nóng do quá gần ngôi sao riêng.

 

Giải mã cái chết bí ẩn của vua Ai Cập nổi tiếng

Hoàng đế thiếu niên Tutankhamun, người mà cuộc đời và cái chết thu hút sự chú ý của giới khoa học trong gần một thế kỷ qua, lìa đời vì bệnh xương và sốt rét.

 

Khuôn mặt vua Tutankhamun được các nhà khoa học phục dựng. Ảnh: msn.com.

 

Năm 1922, nhà Ai Cập học người Anh Howard Carter cùng với huân tước Carnarvon tìm thấy mộ Tutankhamun tại thung lũng Các vị vua ở thành phố Luxor. Trong mộ vẫn còn xác ướp của ông. Phát hiện của Howard Carter khi đó được đánh giá là sự kiện khảo cổ quan trọng nhất thế kỷ 20. Nó quan trọng vì lăng mộ của Tutankhamun là mộ pharaoh duy nhất từ trước tới nay hầu như còn nguyên vẹn. Trong hơn 3.000 năm qua, gần như tất cả các mộ ở thung lũng Các vị vua đều đã bị bọn trộm viếng thăm.

Vì lăng mộ còn nguyên vẹn nên toàn bộ báu vật chôn theo ông cũng còn nguyên. Gần 5.000 đồ tạo tác, trong đó có nhiều đồ bằng vàng ròng, được tìm thấy cùng xác ướp của vị vua trẻ tuổi này thực sự là một kho báu khổng lồ, khiến cả thế giới kinh ngạc và giúp các nhà nghiên cứu hiểu thêm rất nhiều về lịch sử Ai Cập thời đó.

 

Telegraph cho biết, vua Tutankhamun - thường được gọi là vua Tut - rất có thể là vua thứ 12 của triều đại thứ 18 trong lịch sử Ai Cập cổ đại. Nhiều nhà khoa học cho rằng ông trị vì từ năm 1334 tới 1324 trước Công nguyên.Vua Tut qua đời khi mới 19 tuổi và không có con nối ngôi. Cái chết của ông trở thành một bí ẩn trong suốt nhiều thế kỷ.

 

Khuôn mặt thật của vua Tutankhamun. Ảnh: wordpress.com.

 

Trong hơn hai năm qua các nhà khoa học của Hội đồng Cổ vật tối cao Ai Cập đã nghiên cứu 11 xác ướp của các pharaoh, trong đó có vua Tut. Họ sử dụng các kỹ thuật phân tích gene, chụp tia X và cả những biện pháp thường dùng trong ngành nhân loại học.

Nhờ nỗ lực của các nhà khoa học mà nhiều xác ướp vô danh đã được xác định, trong đó có Akhenaten - cha của Tut - và Tiye - bà ngoại của Tut. Một xác ướp có mã số KV35YL được xác định là mẹ của vị hoàng đế thiếu niên.

Tiến sĩ Zahi Hawass, tổng thư ký Hội đồng Cổ vật tối cao Ai Cập, cho biết, nhóm nghiên cứu phát hiện nhiều căn bệnh trong gia đình vua Tut. Một trong số đó là bệnh Kohler loại II - tình trạng rối loạn khiến xương vỡ do thiếu máu. Bên cạnh đó, họ còn tìm thấy dấu vết của ký sinh trùng gây bệnh sốt rét trong 4 xác ướp - bao gồm cả xác của vua Tut.

Nhóm nghiên cứu kết luận: "Kết quả phân tích cho thấy tình trạng hoại tử của xương cùng với bệnh sốt rét có thể là nguyên nhân gây nên cái chết của Tutankhamun" .

Các chuyên gia từng tìm thấy 130 gậy chống trong lăng mộ vua Tut. Sự hiện diện của những chiếc gậy chống củng cố giả thuyết về việc vua Tut bị bệnh xương khiến ông không thể đi lại bình thường.

Theo Discovery, những bức ảnh chụp X quang cho thấy hai chân của vị hoàng đế thiếu niên có nhiều chỗ biến dạng. Chẳng hạn, một ngón chân thiếu đoạn xương giữa khiến nó trở nên ngắn hơn các ngón chân khác. Ngoài ra một chân của Tut còn bị vẹo.

 

Lạ lùng gà đẻ trứng 'voi'

 

Đây chỉ là quả trứng thứ tư của một cô gà mái. Nhưng với kích cỡ lớn bất thường của nó, gà mái Matilda có thể tự hào vì thành tích của mình.

 

 

Sản phẩm của Matilda

Quả trứng “voi” mà Matilda sản xuất trong tuần nặng hơn một lạng - gấp sáu lần một quả trứng thông thường. Nó dài 8,89 cm và có chu vi là hơn 20cm.

Các quả trứng khác của cô gà mái này thông thường dài 5,8 cm, chu vi là 14 cm và nặng gần 20g.

Mark Cornish, người chủ của Matilda, nói: “Tôi dường như không tin nổi ở mắt mình khi lần đầu tiên nhìn thấy quả trứng. Chúng tôi thậm chí còn muốn ghi tên con gà vào sách kỷ lục. Qủa trứng của nó thật lớn. Nhưng suy nghĩ đầu tiên của tôi là liệu Matilda có khỏe sau khi sinh quả trứng khổng lồ như vậy không”.

 

Matilda chụp hình cùng ông chủ Mark Cornish tại Ipswich, Suffolk

Cornish, một giáo viên công nghệ thông tin 36 tuổi, với bạn là Denise Bartram, 42 tuổi, nuôi bốn cô gà mái trong khu vườn của họ tại Ipswich được sáu tháng nay.

Họ cho rằng, chăn nuôi là cách tốt để cắt giảm chi phí trong bối cảnh kinh tế suy thoái. Cornish không có bình luận nào về lý do tại sao Matilda lại sinh ra được quả trứng khổng lồ. “Chúng tôi gần đây hoàn toàn không cho gà ăn thức ăn khác thường”, anh nói.

Tuy nhiên, nỗ lực của Matilda chưa thể phá vỡ kỷ lục được ghi lại. Kỷ lục hiện nay thuộc về qủa trứng gà nặng 4,5 lạng.

 

0 bí mật khoa học vừa được khám phá (3)

Điều kỳ diệu từ 500 tỷ nước đi của máy tính

 

Sử dụng máy tính để giải 500 tỷ nước đi có thể xảy ra trong môn cờ đam, xác định được đứa trẻ vô danh trên tàu Titanic… là những bí mật tiếp theo vừa được khám phá.

Bí mật 6: Đứa trẻ vô danh trên tàu Titanic 

 

Kỹ thuật phân tích ADN ngày nay giúp xác định chính xác em bé vô danh trên tàu Titanic là ai.

 

Nhiều ngày sau khi tàu Titanic bị chìm, người ta vớt lên được thi hài một đứa trẻ ở Bắc Đại Tây Dương. Không xác định được tính danh đứa trẻ, người ta đành chôn nó ở Nova Scotia, trên mộ cắm một tấm bia đá, với dòng chữ đơn giản “Một em bé vô danh”.

Năm 2001, các nhà nghiên cứu tại Trường ĐH Lakeland tại Ontario được phép khai quật thi hài này để tìm hiểu em bé đó là ai. Bằng cách nghiên cứu kỹ bản danh sách các hành khách có mặt trên chuyến tàu đắm, họ gút lại đứa trẻ đó có thể là một trong 4 em có tên sau đây: Gosta Paulson, Eino Panula, Eugene Rice và Sidney Goodwin.

Các thử nghiệm kiểm tra ban đầu cho thấy thi hài đó là của Eino Panula. Tuy nhiên, năm 2007 họ lại phát hiện là mình nhầm lẫn. Kiểm tra tiếp bằng phương pháp phân tích ADN chiếc răng của thi hài và so sánh với ADN của một trong những người họ hàng của Godwin còn sống sót, và lần này thì không thể sai lầm nữa. “Em bé vô danh” được khẳng định là Sidnet Goodwin và đó là đứa con út trong số 6 đứa con của vợ chồng Tred và August ở Fulham, nước Anh và di cư sang New York. Nhưng hồi đó người ta không tìm được thi hài cũng như tất cả anh chị em của Sidney.

Sự kiện đáng chú ý: Đứa trẻ được những người thủy thủ vớt lên và chôn cất vào ngày 4 tháng 5 năm 1912. Họ làm một mặt dây chuyền bằng đồng, khắc chữ “Thiên thần của chúng ta”, đặt trong quan tài.

Bí mật 7: Giải bài toán cờ đam

 

Môn cờ đam đã được giải trọn vẹn.

 

Môn cờ đam đã xuất hiện trên 400 năm nay và làm say mê hàng triệu người. Từ năm 1989 người ta đã sử dụng máy tính để giải 500 tỷ nước đi có thể xảy ra. Năm 1992, máy tính bị nhà vô địch thế giới Marion Tinsley đánh bại và ông được thừa nhận là một kỳ thủ giỏi chưa từng thấy của hành tinh.

Cuối cùng, năm 2007, các nhà nghiên cứu của Trường ĐH Alberta đã viết được một chương trình máy tính, gọi là Chinook có thể chơi cờ đam một cách hoàn hảo. Vào thời cao điểm của dự án Chinook, người ta đã sử dụng đồng thời 200 máy tính để ghi nhận từng nước đi có thể trên bàn cờ đam, và xác định được chính xác nước cờ đối phó của kỳ thủ. Nếu không kỳ thủ nào mắc sai lầm thì trận đấu sẽ kết thúc hòa.

Sự kiện đáng chú ý: Cờ đam là một môn chơi phổ biến nhất đã được giải trọn vẹn ngày nay, với số nước đi có thể là 5x10²⁰. Số phép tính đã thực hiện là 10¹⁴ và thời gian tính toán là 18 năm.

Bí mật 8: Tấm đất nung cổ xưa đã được giải mã

 

Đây là quyển “sổ tay” về vị trí trăng sao của những nhà thiên văn Summerian, vào năm 3123 trước Công nguyên.

 

Tấm đất sét nung hình tròn trên ảnh được tìm thấy 150 năm trước tại Nineveh, kinh đô của nước Assyria cổ đại, nay là Irăc. Tấm đất nung này có vẽ những chòm sao và các chữ tượng hình, loại chữ hình nêm (cuneiform) của người Summerian, thuộc nền văn minh cổ nhất thế giới.

Biết bao nhiêu thập kỷ đã trôi qua, các nhà khoa học vẫn chưa giải mã được những hình vẽ và chữ viết trên tấm đất nung đó. Vào năm 2008, hai nhà khoa học Alan Bond và Mark Hempsell từ Trường ĐH Bristol đã bẻ khóa được các mật mã của chữ hình nêm. Bằng cách sử dụng chương trình máy tính, họ đã xây dựng lại bầu trời đêm hàng nghìn năm về trước. Hai nhà khoa học đã có thể “đọc” quyển “sổ tay” về vị trí trăng sao của những nhà thiên văn Summerian, liên quan đến những hiện tượng trên bầu trời trước lúc rạng đông vào ngày 29 tháng 6 năm 3123 trước Công nguyên.

Sự kiện đáng chú ý: Tấm đất nung cho thấy, vào ngày hôm đó có một vật thể lớn đi ngang qua chòm sao Pisces. Những ký hiệu chính là hình chiếu (trajectory) của vụ va chạm vào vùng Koffels tại Áo, gây ra hiện tượng đá trượt. Từ các thông tin thu thập được trên tấm đất nung này, có thể giải thích vì sao không có các vết nứt do va chạm với thiên thạch (vì góc tiếp đất rất nhỏ và khi rơi, nó đã va vào một ngọn núi gọi là Gamskogel và nổ trước khi tới mặt đất).

 

Trình làng" tàu năng lượng mặt trời lớn nhất thế giới

Chiếc tàu chạy bằng năng lượng mặt trời lớn nhất thế giới vừa mới được "trình làng" tại Kiel, Đức, với chiều dài lên tới hơn 30m và chiều rộng gần 16m, được phủ bằng gần 500m2 những tấm pin mặt trời.

Tàu được đặt tên là PlanetSolar, do xưởng đóng tàu Knierim Yachtbau ở Kiel, Đức, đóng.

Đây là chiếc tàu đôi, dài tới hơn 30m và rộng gần 16m. Tàu được phủ bằng những tấm pin mặt trời có diện tích lên tới 500m2.

Lễ giới thiệu tàu được tổ chức vào ngày hôm qua, 25/2, tại xưởng đóng tàu ở Kiel, Đức.

PlanetSolar là tàu chạy bằng năng lượng mặt trời lớn nhất thế giới, được cung cấp năng lượng bằng các tấm pin mặt trời với hiệu suất cao của công ty SunPower.

 

PlanetSolar do một nhóm kỹ sư quốc tế thiết kế và được phủ bằng xấp xỉ 38.000 tấm pin năng lượng mặt trời. Mỗi một tấm có hiệu suất ít nhất 22%, hiệu suất cao nhất đối với các tấm pin mặt trời hiện bán trên thị trường. 

Chính vì vậy chiếc tàu đôi dự kiến cũng sẽ là tàu năng lượng mặt trời chạy nhanh nhất vượt Đại Tây Dương và là tàu đầu tiên vượt Thái Bình Dương cùng Ấn Độ Dương. Tàu sẽ được cho chạy thử nghiệm vào cuối tháng 3 tới và dự kiến nó sẽ có chuyến ngao du đầu tiên vòng quanh thế giới vào năm 2011.

CHIẾN THẮNG ĐỐNG ĐA

Thời tiết giao mùa nên khí hậu lúc nắng lúc mưa làm cho quân sĩ tiến binh ra phương bắc gặp nhiều trở ngại, dù vậy Vũ Văn Nhậm là một tướng tài đã khích lệ lòng quả cảm của sĩ tứ khiến cho bước chân bắc tiến càng thêm hăng hái, do thế mà khi tiêu diệt Nguyễn Hữu Chỉnh xong thì oai danh của Tây Sơn vang lừng làm cho ai nấy đều khiếp vía, mất hồn.    Vua Lê Chiêu Thống cùng một số quần thần, cung tần hốt hoảng chạy lên vùng Mục Sơn thuộc miền Yên Thế rồi ngược về Thanh hóa để chiêu dụ và kết nạp các thuộc tướng hòng khôi phục lại ngai vàng. Tiếc thay, quần thần trước đây là một đám dua nịnh nên khi gặp hoạn nạn thì lại trùm chăn nhắm mắt, ít kẻ trung kiên đứng ra phò trợ, vua Lê thấy thế bèn kéo nhau lên Lạng sơn để khôi phục lại giang sơn dù chẳng lọt vào tay ai. Tuổi đời chưa chín chắn để biết mối hại đô hộ của bắc phương từ hàng ngàn năm trước, Lê Chiêu Thống nghĩ nông cạn đến cách nào khôi phục cơ ngơi của mình với bất cứ giá nào, do vậy mà vua sai Lê Quýnh đưa tôn thất Lê triều là hoàng thái hậu cùng hoàng hậu sang Kinh bắc. Vua cùng Lê Ban ở đất Thanh hóa nghe theo lời Lê Duy Ðoan nên cầu viện Thanh triều. Lê Chiêu Thống liền sai hai người bề tôi tin cẩn là Tham tri Chánh sự Lê Duy Ðán và Phó đô Ngự sử Trần Danh Án theo đường núi trốn qua Tàu ra mắt Tri phủ Thái Bình xin tiến dẫn đạt lời cầu viện của vua Lê lên Tuần phủ Tôn Vĩnh Thanh và Tổng đốc lưỡng Quảng Tôn Sĩ Nghị.

Nghị bèn làm tờ sớ dâng về triều đình nhà Thanh nội dung như sau:

-“Họ Lê vốn thần phục nước Tàu, nay lại bị giặc lấy mất nước, mẹ và vợ tự quân sang cầu cứu, tình cũng nên thương. Vã nước nam vốn là đất cũ của Tàu, nếu sau khi cứu được nhà Lê thì đất An Nam thuộc về ta luôn thể, thuận cả đôi bên”.

Vua Càn Long chuẩn y lời tấu trình và sai Tôn Sĩ Nghị thống lĩnh hai mươi vạn tinh binh sang Đại Việt, mượn cớ giúp vua Lê đánh Tây Sơn nhưng thực chất là âm mưu đặt nền đô hộ.

Nước Tàu mấy ngàn năm vẫn nuôi mộng xâm lăng Đại Việt. Các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần đều chống lại mộng bá quyền của bắc phương. Đến triều đại nhà Thanh được cớ của tôn thất nhà Lê chạy sang cầu cứu thì hoàng đế Mãn Thanh cực kỳ mừng rỡ, thuận cho Tôn Sỹ Nghị lấy binh của bốn tỉnh là Quảng đông, Quảng tây, Quý châu và Vân nam đem sang đánh Tây Sơn tổng cộng gồm ba chục vạn quân chia làm ba đạo tiến thẳng vào Đại Việt theo các ngã sau.

Đạo thứ nhất do Tổng binh tỉnh Vân nam và Quý châu là Trương Triều Long và Lý Hóa Long kéo sang qua ngõ biên giới Tuyên-quang.

Đạo thứ hai do Thái thú Điền Châu Sầm Nghi Ðống chỉ huy tiến sang ngả Cao Bằng.
Đạo thứ ba do Tổng đốc Tôn Sĩ Nghị và Ðề đốc Hứa Thế Hanh kéo sang mạn Lạng Sơn.

Ba cánh quân qua tới biên thùy Hoa Việt thì gặp Lê Chiêu Thống cùng các tùy tướng đón rước chỉ đường để tiến vào Thăng Long thành. Thế giặc như vũ bão lại có các quan triều Lê giúp sức hướng dẫn nên chẳng bao lâu Tôn Sĩ Nghị đã vào tới thành Thăng Long giữa trung tuần tháng Mười một năm Mậu Thân (1788). Các bộ tướng của Tôn Sĩ Nghị đóng ở hai bên bờ sông Hồng Hà, bắc cầu phao từ mé nầy qua mé bên kia để dễ dàng đi lại.

Quần thần của Tây Sơn như Đại tư đồ Ngô Văn Sở, Ngô Thời Nhậm dùng kế hoãn binh cầu hòa nhưng Tổng đốc Tôn Sĩ Nghị bác khước, Ngô Văn Sở bèn nhóm văn võ lại quyết nghị. Tướng quân Nguyễn Văn Dũng đề xuất dùng phục binh đánh địch; Ngô-Thời-Nhậm-can-ngăn:

-Quân địch mới tới, sức còn mạnh khí đương hăng, lại khoa trương thanh thế làm kinh động nhân dân. Nếu ta đem binh ra khỏi thành sẽ bị chúng sát hại. Cựu binh sĩ của bắc hà thì nhuệ khí vốn đã nhụt, thừa cơ trốn hết. Chừng ấy ta muốn đánh thì không hơn, mà muốn giữ cũng không đặng, chẳng phải là thượng sách; chi bằng ta tạm rút hết quân thủy bộ vào đóng giữ từ Tam Ðiệp ra đến cửa biển, đồng thời cấp báo về Phú xuân để Chính Bình Vương huy động đại quân cùng nhau quyết chiến.
Ngô Văn Sở nói:

- Giặc đến chưa đánh đã chạy, tôi e đắc tội với Chính Bình Vương chăng?
Ngô Thời Nhậm đáp:
- Lương tướng thời xưa, lường sức giặc trước rồi mới định việc công hay thủ. Nay ta đem toàn quân lui về, chẳng qua là cho chúng ngủ nhờ một đêm, sáng ngày đuổi chúng cũng không muộn.
*
* *
   Sáng tinh mơ đầu tháng mười một trời Hà thành vẫn còn vương đục trong màn sương của tiết đại hàn. Đoàn quân Mãn Thanh dưới cờ lịnh của Tôn Sĩ Nghị đã kéo vào Thăng Long như chỗ không người, dân chúng thấy thế đều bàng hoàng sửng sốt không ngờ nội tình của Đại Việt đã ra nông nổi thế này? Những hồi trống đại chầu đã vang lên từng hồi như tiếng thét vang lừng của non sông đang đi vào khúc quanh oan nghiệt. Giờ thìn, các quan lại vốn phục tùng Lê vương đã tề tựu trước cửa nam giao để nghe Tôn Sĩ Nghị tuyên đọc tờ sớ của vua Càn Long nhà Thanh phong cho Lê Chiêu Thống làm An Nam Quốc Vương. Một số các quan văn võ khác thấy cảnh quân lính Mãn Thanh dương dương tự đắc thì khởi tâm tủi hỗ, nhục nhã cho vận nước tự dưng đón giặc vào nhà nên chỉ biết im lặng từ quan hay về chốn thôn trang tu tỉnh.

Dù thân là quốc vương Đại Việt nhưng Lê Chiêu Thống phải chầu chực bên dinh Tôn Sĩ Nghị để xin ý kiến việc quân hàng ngày. Các thư từ, văn kiện phải đề niên hiệu Càn Long nhà Thanh chứ không dùng niên hiệu của vua Lê nước Đại Việt nên bao nhiêu nhân sĩ, trí thức, nho gia đều cảm thấy nhục nhã, tê tái với đất nước vốn sản sinh bao anh hùng đầu đội trời, chân đạp đất mà chưa hề quỵ lụy ngoại bang, mất hết cái hùng khí với bốn ngàn năm văn hiến.

Những bậc hiền tài, ẩn cư hay thiện tri thức chán cảnh trần thế mà cũng động lòng trắc ẩn nên phải buông lời than thở rằng: “ nước ta từ khi có đế vương đến giờ chưa thấy vua nào hèn hạ đến thế, tiếng là vua của một nước mà phải theo niên hiệu Càn Long, việc lớn nhỏ đều trình báo quan Tàu Tôn Sĩ Nghị thì có phải nước ta đang bị đô hộ và nội thuộc rồi chăng???”

Đã thế, Lê Chiêu Thống còn lấy uy quyền của Tôn Sĩ Nghị, bắt những cựu thần Tây Sơn giết hại để báo thù làm cho thành Thăng Long trở thành một nơi chém giết oan cừu vô cùng bi đát.

Quả như thò tay vào túi, Tôn Sĩ Nghị lấy Thăng Long một cách dễ dàng và từ vua quan đến cung nữ Lê triều hầu hạ từng giờ khiến họ Tôn càng ngày càng trở nên kiêu mạn, ăn chơi phè phởn không có biện pháp quân kỷ nghiêm minh nên quân Thanh tha hồ cưỡng đoạt, phá hoại tài sản dân lành, hãm hiếp phụ nữ và biết bao nhiêu điều quấy nhiễu tàn độc xảy ra từng phút trên mảnh đất văn vật mang đầy tình tự quê hương. Bỗng nhiên, thành Thăng Long mất hết những nhuệ khí linh thiêng của kinh đô đế nghiệp Lý Trần, thay vào đó là nỗi kinh hoàng của nhân dân khi chứng kiến nạn thù hận chém giết, cướp bóc hãm hại giữa những người cùng huyết thống đệ huynh không tài nào cản nổi.
*
* *
Đất trời lồng lộng một màu xanh phủ kín Phú Xuân sau mùa mưa nên trăm hoa bừng nở chuẩn bị sang xuân, tiết trời trở nên ấm hơn và lòng người cũng hoan hỉ để chuẩn bị cho cái tết thanh bình lần thứ ba kể từ ngày Bắc Bình Vương trấn thủ thành Phú Xuân.

Nguyễn Huệ dậy thật sớm, chấp tay đi trên bờ lũy trường thành có trồng nhiều hàng cây dương liễu, vừa suy nghĩ đến việc thống nhất sơn hà như thế nào để toàn dân Đại Việt trở thành một khối thống nhất hùng tráng đủ sức chống lại họa xâm lược từ phương bắc cứ lăm le dòm ngó nam phương.

Kể từ hôm diệt trừ Vũ Văn Nhậm chận đứng sự manh nha lộng quyền, kiêu mạng thì Bắc hà được giao phó trông coi văn , võ bởi quan Đại tư đồ Ngô Văn Sở và Ngô Thời Nhậm dưới sự giám quốc của Sùng Nhượng Công Lê Duy Cẩn; dù vậy nhưng lòng dạ của Bắc Bình Vuơng Nguyễn Huệ cũng chưa thật an tâm, vì rằng Lê Chiêu Thống không biết sống chết thế nào, giang sơn Đại Việt thì chia năm xẻ bảy như loạn sứ quân mà sát nách thì giặc Tàu ngày đêm dòm ngó.

Đêm hôm qua khi Ngọc Hân công chúa vào tư phòng Nguyễn Huệ than vãn về triều thần nhà Lê trong cảnh hoang mang chưa vững cách an bang thiên hạ bởi hàng vài trăm năm bị lấn áp bởi phủ chúa gian manh, Lê Duy Cẩn thì không đủ tài cao đức trọng mà Lê Chiêu Thống thì nhẹ dạ, ươn hèn ưa nghe chuyện nịnh bợ làm vui. Thấy công chúa lo toan việc vương triều quá đỗi nên để trấn an và xua tan nỗi bận lòng, Nguyễn Huệ an ủi và khuyên lơn công chúa đừng phiền lòng lo nghĩ và tự hứa sẽ không để Lê triều suy vi làm tàn hại cả khối quốc gia, dân tộc.

   Gió xuân thổi nhẹ khi ánh thái dương chợt lóe lên tia sáng đầu tiên trong ngày làm mát lạnh mái đầu người trượng phu đang thả hồn thổn thức với mảnh đất quê hương; nhìn về bắc môn như cất tiếng chào mừng Thăng Long xa xôi diệu vợi, Nguyễn Huệ bỗng phát hiện từ phương xa một chấm đen di động như bóng mờ của con tuấn mã phi nước đại dương lá cờ phất phới đề hai chữ “hỏa báo” bằng tất cả bình sinh tiến về Phú Xuân khiến tâm tư Nguyễn Huệ bồi hồi, lo lắng.

Chấm đen lộ dần và người kỵ mã cũng đã lộ rõ nét khẩn trương hối hả, Nguyễn Huệ vội vàng bước xuống thềm ngọ môn khoanh tay đứng chờ tin tức.

Thắng cương dừng ngựa, tuấn mã đã rã rời với bốn vó như tuốt máu cùng thân mình lấm tấm mồ hôi. Kỵ sĩ đưa tay dụi mắt, tháo chiếc áo đầy bụi đường rồi hấp tấp chạy tới điếm canh trình thư hỏa tốc.

Nguyễn Huệ không phải chờ đợi, người bước đến bên chàng kỵ sĩ rồi đưa tay vỗ nhẹ lên vai đầy vẻ kính phục, đoạn Nguyễn Huệ cho phép cấp báo. Nhìn oai phong của vị đại vương từng đánh đông dẹp bắc mà bàn tay cùng nụ cười thân ái với một tên lính thư bình thường, kỵ sĩ vội vàng quỳ xuống chẳng dám ngẫn mặt lấp bấp tấu trình:

-Muôn tâu đại vuơng, quân Mãn Thanh đã đem ba mươi vạn tinh binh tiến vào Thăng Long. Đại tư đồ Ngô Văn Sở phải rút toàn bộ quân sĩ về lại Tam Điệp án ngự và sai thuộc cấp tức tốc đêm ngày không nghỉ chỉ mong gặp đại vương thật sớm để cấp báo đặng xin viện binh chống cự.

Nguyễn Huệ cau mày rồi cầm tờ sớ của quan tư đồ xem lại như chưa tin vào lời tâu của người phi báo.

Gió sớm mai man mác quyện hương thơm của những búp sen từ sông Hương thoang thoảng mùi hoa dễ ngây ngất lòng người. Ai nấy đều chìm trong phút giây thanh bình an lạc, nhất là cảnh thạnh trị bấy lâu đã làm cho Phú Xuân vui hưởng hòa bình. Bỗng nhiên chín hồi trống giục giã nổi lên dồn dập từ trong đại điện thành Phú Xuân làm cho mọi người choàng tỉnh khỏi cơn mê hoan lạc.

Các quan văn võ hớt hãi kéo đến khi mặt trời vừa mọc ở phương đông được chặng con sào, vốn từ rất lâu chưa có lần nào khẩn cấp để phải chín hồi trống trỗi lên như tiếng thét của non sông rừng núi. Bấy lâu nay tiếng chuông chùa Thiên Mụ và tiếng trống bát nhã của sắc tứ già lam đầy trầm hùng thanh thoát như những nốt nhạc thiên đình đưa tâm thức chúng sanh gần bờ giải thoát, nhưng quả thật hôm nay khác lạ, phải là điềm bất tường mới đánh trống triệu họp bá quan. Trên nét mặt, trên vầng trán và cả trên đôi mắt nghi ngờ mà các quan tự hỏi, không biết hung kiết ra sao cho quốc gia dân tộc mà vẻ nghiêm trang, lo lắng đã phủ lên từng bệ đá, mỗi ngọn cây của Phú Xuân thành.

Đợi cho các đại thần an vị đâu đó xong thì Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ mới nghiêm nghị thông báo sự kiện đại biến ở kinh thành Thăng Long và việc quân ta kéo lui về Tam Điệp.

Các quan bàn tán xôn xao, vầng trán bấy lâu nay ít thấy đường nhăn nếp nhó mà kể từ phút giây triệu tập đến giờ đã khiến nhiều khuôn mặt dạn dày thêm mấy tuổi; có vị cho là Ngô Văn Sở rút quân làm mất nhuệ khí, có người nóng nảy muốn leo lên lưng chiến mã thề sống chết với giặc Mãn Thanh ngay tức khắc. Nguyễn Huệ nghe hết mọi nỗi phẩm bình liền bảo:

“-Ta nghĩ các ngươi là hạng vũ dũng chỉ biết gặp giặc là đánh, không biết lúc nào nên tấn, lúc nào nên thối; việc rút quân về đèo Tam Điệp chắc là mưu của Ngô Thời Nhậm để bảo tồn lực lượng, đây là tuyệt kế chứ không phải là vừa.”
Các quan được dịp hun lòng nhiệt huyết hòa với các triều đại vua Trần đã từng chống quân Nguyên, vua Lê chống quân Minh còn đậm nét trong trang sử Đại Việt khiến bá quan văn võ đồng thanh hô lớn:

“- Thề quyết chiến!”

Quần thần trên dưới một lòng quyết chiến và cho rằng Lê Chiêu Thống đã “cõng rắn về cắn gà nhà”, rước quân Tàu qua đô hộ nước nam nên đồng tôn xưng Chính Bình Vương Nguyễn Huệ thế thiên hành đạo đưa dân tộc thoát vòng nô lệ, dẹp lũ ngoại xâm tạo nền móng độc lập cho quê hương xứ sở.
***

Khi Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ khởi binh từ Quy Nhơn ra Thăng Long tiêu trừ chúa Trịnh ngang qua vùng núi Nghệ an, Hà tĩnh nghe đại danh của một nhân vật đặc biệt đang ẩn cư trên núi Thiên nhẫn sau khi từ quan, người đó lại là một trung thần đầy đức độ từng can gián chúa Trịnh không được tiếm ngôi vua Lê, một nhân vật thuộc dòng dõi vọng tộc, con cháu Lưu Quận Công nhưng sớm liễu đạo muốn xa lánh mùi trần tục lụy. Người đó chính là La Sơn phu tử Nguyễn Thiếp; vì thế mà Nguyễn Huệ rất cảm kích muốn thân hành tới nơi am thất để cầu hiền, thỉnh ý bậc thức giả đem tài trí hộ quốc an dân.

Lần thứ nhất khi đoàn binh đi vòng qua chân núi Thiên Nhẫn, Nguyễn Huệ cho dừng quân và thân hành theo mép rừng tiến về thiền thất nơi có những hàng liễu quanh năm rũ lá chơ vơ. Sau khi diện kiến và tâm sự những trăn trở của nước non, Nguyễn Huệ tha thiết mời tiên sinh hợp tác. Dù quý trọng sự nghiệp hưng binh của Bắc Bình Vương nhưng La Sơn nhất định từ chối vì tự cho là mình chính là thần tử của nhà Lê. Dù vậy khi nhìn tướng pháp của Nguyễn Huệ, trong lòng La Sơn phu tử đã thấy khác lạ của một bậc xuất chúng, với đặc điểm nổi trội nhất là tóc quăn, tiếng nói sang sảng như chuông ngân, cặp mắt sáng như chớp, có thể nhìn rõ mọi vật trong đêm tối là những thân tướng hiếm hoi của bậc phi phàm.
Lần thứ nhì khi rút quân về lại Phú Xuân thì Nguyễn Huệ cũng thân hành lên vấn an tiên sinh tại thảo lư vào buổi xế chiều. Đôi bên tương đắc kể cho nhau nghe những ưu tư về tiền đồ dân tộc, và rồi Nguyễn Huệ cũng mong được La Sơn phu tử hợp tác cho viên ngọc minh châu được dịp bừng sáng nhưng cũng bị sự khước từ.

-Đã hai lần diện kiến đối ẩm mà tiên sinh nhất mực chối từ việc khẩn khoản này, phải chăng ngài cho chúng tôi bình dân không đủ khả năng mưu đồ quốc gia đại nghiệp, dẹp loạn yên dân? Nguyễn Huệ dò hỏi.

La Sơn phu tử chậm chạp đáp:

-Bỉ nhân đâu lẽ nhận thức sai lầm đến thế. Xưa kia Lưu Bang Hán Cao tổ là người bình dân, Lưu Huyền Đức là người thợ giày, Bình Định vương Lê Lợi là nông dân áo vải đất Lam sơn mà đem lại thái bình cho trăm họ thì ngày nay tài đức và độ lượng của đại vương cũng sáng chói một phương. Ngặt nổi hiện thời bỉ nhân vốn thờ vua Lê nên đạo làm người khiến không đi hai hàng một lượt.

Ngậm ngùi chia tay vì không vời được Nguyễn Thiếp vào Phú Xuân giúp nuớc, Nguyễn Huệ cầm tay La Sơn phu tử ân cần chúc phúc, uớc mong có duyên tao ngộ để cùng nhau đem tài trí hưng bang tế thế, giải cứu sơn hà. Nắng chiều nhàn nhạt xuyên qua tàng lá đưa từng sợi tà dương in thành mảng cô liêu trên suốt dặm đường. Tiên sinh cũng cảm nhận được cái chí khai thiên phá thạch của con người nông dân áo vải này, nhưng cung cách nhà Nho vốn tôi trung chẳng thờ hai chúa, vì vậy mà dù tâm phục tới đâu cũng khó cho La Sơn phu tử, con nguời của cửa Khổng sân Trình dễ gì lay động được tâm can một khi người đã quyết.
*
* *
Đại quân Tây Sơn đầy khí thế với một lòng quyết bảo vệ non sông, nhân dân nghe tin đoàn hùng binh tiến ra Bắc tiêu diệt bè lũ xâm lăng, bán nước nên ai nấy đều tự nguyện đóng góp lương thực, thuốc men và khuyến khích trai làng tòng quân giết giặc.

Tờ mờ sáng đầu tháng chạp năm Mậu Thân, đại binh đóng quân ở núi Bàn Sơn để lập kế hoạch hành quân thì bỗng nhiên có một lão ông trông hình thái tiên phong đạo cốt chống gậy đòi gặp cho được Bắc Bình Vương.

Nghe quân báo, Nguyễn Huệ biết có hiền tài giúp sức nên vội vã y áo chỉnh tề bước ra nghênh tiếp. Ai ngờ, vừa thoáng thấy tiên sinh, vương vui mừng quên cả giữ lễ nên tiến gần cầm tay lão trượng, hoan hỷ cất lời chào mừng:

-Ối chà, thế nào ta cũng ghé thăm tiên sinh khi ngang qua Nghệ Tĩnh, ai ngờ chưa đến Thiên Nhẫn mà người tri kỷ đã chống gậy đến đây, hay quá! hay quá!
Nét mặt còn dính bụi đường, La Sơn phu tử đáp lễ bằng sự nghiêm trang, chậm rãi:

-Hai lần trước, sở dĩ tôi từ khước lời Ngài vì vua Lê còn đó. Nay Lê Chiêu Thống rước voi về giày mả tổ là hành động của tên phản quốc thì bỉ nhân nhất định theo ngài để hưng quốc an dân, giúp ngài tiêu trừ giặc Mãn Thanh, đem an lạc cho cơ đồ dân Việt.

Nguyễn Huệ quá đỗi vui mừng liền mời tiên sinh ngồi vào ghế quân sư chẳng khác nào Lưu Bị đời hậu Hán mời được Khổng Minh Gia Cát Lượng.

Tiếp đó, La Sơn phu tử bày mưu:

-Cổ nhân có nói: “sư xuất vô danh, sự cố bất thành” nghĩa là xuất quân không có chính danh nên đại sự không thành; nay đại vương thân hành ra đất Bắc để đánh giặc Mãn Thanh cứu nước, vì thế để muôn dân quy về một mối thì đại vương phải hành động như một hoàng đế danh chánh ngôn thuận, nhất hô bá ứng thì trăm họ mới hết lòng phò tá mà cùng nhau đuổi giặc, trừ nguy.

Mùa đông, sáng sớm và ban đêm đều có sương mù mờ mịt, mưa nhè nhẹ nhưng dai dẳng suốt ngày, cái lạnh pha chút ẩm thấp làm cho người ta thích tìm sự bình an, ấm áp nghỉ ngơi; nhưng ngày Mười hai Tháng Chạp năm Mậu Thân thì khác hẳn, vì đại sự cứu nguy dân tộc khỏi nạn xâm lăng, Nguyễn Huệ cho lập đàn ở núi Bàn Sơn tế cáo trời đất lên ngôi hoàng đế lấy hiệu là Quang Trung thống lĩnh tất cả thủy bộ đại binh tiến nhanh ra Bắc.

Kế hoạch của quân sư đưa ra là đại binh phải “hành quân thần tốc” để kịp thời gian không cho địch trở tay. Phu tử nghe báo cáo quân địch lên đến hai mươi vạn hùng hậu thì liền tâu với vua rằng:

-Số quân của Hoàng đế kéo từ Phú Xuân ra đây chưa đủ túc số để chống lại Mãn Thanh, giờ này về lại đàng trong chiêu binh thì mất đi thời gian tính, vậy ngay tức khắc xin Hoàng đế tuyển mộ trai tráng ở đất Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh vì nơi đây anh hùng hảo hớn cũng nhiều mà đất thượng võ xưa nay từng nổi tiếng. Thuở vua Trần đánh quân Nguyên Mông đã mộ binh chốn này nên có câu “hoan diễn do tồn thập vạn binh” là vậy.

Nghe vậy, vua Quang Trung truyền ba quân nghỉ ngơi nửa tháng tại Nghệ An để tuyển mộ thêm binh sĩ và đúc bánh đa làm lương khô chuẩn bị chuyển quân. Khi trai tráng trong các xứ tuyển mộ khá dồi dào, La Sơn phu tử trình bày thêm chiến lược và chiến thuật hành quân như sau:

-Hai mươi vạn quân Thanh kéo sang nước ta quá dễ dàng, chúng đang kiêu căng, khinh địch và ngạo mạng, doanh trại chưa thiết lập xong, phong thủy đông giá trở trời cũng tác động đến cơ thể từng tên giặc. Vậy chiến lược và chiến thuật của ta là tốc chiến quyết tốc thắng.

Binh thư đã dạy: “Dĩ tật công lao giả thắng”, do thế mà ta phải “công kỳ vô bị, kích kỳ bất ư giả tất thắng”. Xưa nay chiến lược đánh phủ đầu cần phải “tiên phát giả chế nhân, hậu phát giả chế ư nhân”.

Vua Quang Trung gật đầu cho là chí lý, bèn hỏi tiên sinh cách nào nhanh nhất để tiến quân ra Thăng Long thành.

La Sơn phu tử ngẫm nghĩ giây lát rồi chậm rãi đáp:

-Tâu hoàng đế, theo dự liệu của giặc Mãn Thanh và bọn bán nước cầu vinh thì ít nhất đầu tháng Hai quân ta mới đến đất Bắc, hãy tạo bất ngờ cho chúng chẳng kịp trở tay, chỉ có chạy thật mau không ngừng nghỉ, hai người khiêng một thay đổi hàng giờ mà bảo đảm tốc độ liên hoàn không dừng lại.

Tuyệt vời! vua Quang Trung lần nữa gật đầu tán thưởng, liền đó Ngài cho binh lính chia mỗi tổ thành ba người, lấy tre bện thành những chiếc võng để hai người khiêng một đặng giảm đi sự mệt nhọc mà liên tục tiến quân ra Thăng Long.
Riêng tượng binh và kỵ binh thì vua Quang Trung phái nữ tướng Bùi Thị Xuân điều động một trăm thớt voi, hai trăm con chiến mã theo đường núi tiến ra Bắc suốt ngày đêm không nghỉ, bảo đảm rằng nữ tướng Bùi Thị Xuân cùng tượng binh đến được phía nam thành Thăng Long trước vài ngày đón chờ bộ binh đặng hợp lực cùng nhau phá thành.

Khí thế toàn dân đang chờ đợi một minh quân lãnh đạo non sông, vua Quang Trung bèn ban huấn dụ cho bá gia bá tánh cùng hưởng ứng chống ngoại xâm, đồng thời nhờ thế mà mộ được hơn mười vạn trai tráng tòng quân; cờ Tây Sơn phất phới hiên ngang theo đại lộ đến đèo Ba Dọi núi Tam Điệp là địa điểm giữa tỉnh Thanh Hóa và Ninh Bình thì gặp Đại tư đồ Ngô Văn Sở và Vũ Văn Nhậm cung đón.

Nhìn thấy nét lo âu trên khuôn mặt của các vị đại thần, vua Quang Trung bước tới khen Vũ Văn Nhậm là người đầy mưu trí, bảo tồn được tính mạng của binh sĩ, phải nhịn để tránh sức mạnh ban đầu của chúng, chỉnh đốn hàng ngũ rút về nơi hiểm yếu, trong thì nâng lòng quân kích thích, ngoài thì khiến lũ giặc kiêu căng. Nhân gần đến ngày nguyên đán năm Kỷ Dậu, hoàng đế cho quân binh ăn tết trước, căn dặn binh sĩ cùng bá quan rằng:

-“Chúng nó sang phen nầy là mua lấy cái chết đấy thôi, ta ra đi chuyến nầy, thân coi việc quân, đánh giữ đã có định mẹo rồi, đuổi quân giặc về Tàu chẳng qua mười ngày là xong việc”.

Đoạn, ngài xoay qua phía Vũ Văn Nhậm và các quan văn, tướng võ vua nói tiếp.
-Chúng là nước lớn gấp mười lần nước ta, sau khi thua, thế nào cũng xấu hổ mà tìm cách báo thù, như thế thì đánh nhau mãi mãi không thôi, dân chúng lầm than ta đâu nở thế. Vậy đánh xong trận nầy ta phải cậy tài của tiên sinh Ngô Thời Nhậm dùng ngòi bút để đình chỉ việc chiến tranh. Đợi mười năm nữa nước Việt trở nên phú cường rồi, thì ta không cần phải kiêng dè chúng nó nữa!”

Nói xong, vua Quang Trung bố trí chiến thuật, chia quân ra làm năm đạo như sau:
- Đạo quân thứ nhất do đô đốc Nguyễn Văn Tuyết thống lĩnh thủy quân với ba trăm chiến thuyền đi cánh hữu tiến vào sông Lục đầu đánh tan quân Lê Chiêu Thống đóng tại Hải Dương và hỗ trợ cho bộ binh đánh thẳng vào phía đông thành Thăng Long.

- Đạo quân thứ hai do đô đốc Nguyễn Văn Lộc dẫn bộ binh phía hữu tiếp ứng đội quân thứ nhất kiêm thống lĩnh hai trăm chiến thuyền vào sông Lục Nam rẽ ngược lên Phượng nhãn, Long giang qua Yên thế chận đường rút lui của giặc để thu khí giới, quân lương và giữ hướng bắc không cho địch tiếp tế.

-Đạo quân thứ ba do Đô đốc Nguyễn Văn Bảo chỉ huy đội tượng binh và kỵ binh hỗ trợ cho đạo quân chủ lực đánh thốc vào hướng tây nam đồn Ngọc Hồi, kế đó tiến binh theo đường Sơn Minh đánh bọc hậu dứt điểm đồn Ngọc Hồi tại làng Đại Áng , huyện Thanh Trì.

- Đạo quân thứ tư do Đô Đốc Nguyễn Khắc Long chỉ đạo theo cánh tả trực chỉ hướng tây bắc qua Chương Đắc đánh thẳng vào quân Điền Châu của Sầm Nghi Đống đang đóng tại gò Đống Đa mở đường tấn công Thăng Long thành.

- Đạo quân thứ năm là chủ lực quân do chính vua Quang Trung điều khiển có Đại tư mã Ngô Văn Sở và Nội hầu Phan Văn Lân làm tiên phong đánh hướng nam thành Thăng Long là mặt phòng thủ chính yếu của quân Mãn Thanh.

Sau khi phân bố các đạo quân xong, vua Quang Trung truyền hịch xuất binh:

“Quân Thanh kéo sang xâm lấn, các ngươi đã nghe tin ấy chăng? Trong vòng trời đất chia theo phận sao Dực, Chẩn; nam bắc vẫn riêng một non sông. Người nước bắc không phải nòi giống ta thì tất phải khác dạ. Từ đời Hán về sau họ cướp đất đai ta, tịch thu cá thịt, vơ vét của cải, nông nổi ấy không sao chịu được; người nước Nam quyết nghĩ cách đánh đuổi chúng đi.

Đời Hán có Trưng Nữ Vương, đời Tống có Lê Đại Hành, đời Nguyên có Trần Hưng Đạo, đời Minh có Lê Thái Tổ vì không chịu bó tay ngồi nhìn quân xâm lăng tàn bạo nên phải thuận lòng người, dấy nghĩa quân đánh thắng rồi đuổi chúng về. Sau khi đó thì nam, bắc rõ lại phân ranh, bờ cõi yên ổn, vận nước lâu dài, nên từ nhà Đinh tới nay chúng ta không phải chịu cái khổ bắc thuộc; việc chung muôn dân có lợi lộc, được thua chuyện cũ rành rành ra đó.

Nay nhà Thanh không coi gương Tống, Nguyên, Minh lại âm mưu chiếm nước nam ta đặt làm quận huyện, vậy ta phải vùng lên mà khử trừ đi!”

Ba quân tuớng sĩ đồng thanh hô vang lừng:

-Quyết chiến! Quyết chiến.

Vua Quang Trung hạ lịnh xuất binh vào đêm trừ tịch, nổi trống, đốt lửa khí thế hào hùng, tiến binh ào ạt. Lợi thế của tổ ba người thì kẻ nằm trên võng đọc to khẩu quyết võ công cho hai anh khiêng học theo khỏi mệt, nhờ thế mà chặng đường hành quân, các tân binh hiểu được các thế võ công cần thiết vừa thủ cho mình mà cũng có công năng diệt được quân Thanh mau chóng. Thấy khí thế hừng hừng rực cháy, vua Quang Trung phủ dụ quân sĩ rằng: “ngày mùng Bảy tết Kỷ Dậu chúng ta sẽ vào thành Thăng Long ăn tết.”

Sau ba ngày đêm theo đường bộ đến Giản thủy, quân Tây Sơn gặp quân lính của Lê Chiêu Thống và tiền binh Mãn Thanh đóng tại đồn Gián Khẩu cản trở, quân Tây Sơn thần tốc, táo bạo đánh một trận tan vỡ và đích thân vua Quang Trung gióng trống cho ba quân đuổi theo đến huyện Phú Xuyên thì bắt sống hết thảy chẳng sót một tên. Do đó, không có quân địch nào khả thể chạy về báo cho Mãn Thanh đang đóng ở Hà Hồi và Ngọc Hồi biết được.

Nửa đêm ngày mùng ba tết năm Kỷ Dậu, quân Tây Sơn vây kín đồn Hà Hồi rồi dùng chiến thuật phủ dụ, dùng loa kêu gọi giặc Thanh đầu hàng. Vì tiếng hò la pha lẫn tiếng trống trận, phèn la làm cho địch quân khiếp đảm phải mở cửa thành xin hàng, giao tất cả quân lương, vũ khí khiến ngày xuân nở hoa tại Hà Hồi không rơi một giọt máu.

Giờ Dần ngày mùng năm, quân Tây Sơn đã tiến đến Ngọc Hồi thì bị quân Thanh bắn súng đại bát như mưa. Sau khi bao vây bốn hướng, vua Quang Trung duyệt xét tình hình chiến sự bèn sai ba người lính làm một tấm ván có bện thêm rơm rạ và nước tránh lửa rồi xung phong tiến vào theo sau là hai chục người cầm binh khí, giắt dao nhọn tiến theo. Thân hành vua Quang Trung lên bành voi, cho đánh trống thúc chiến liên hồi khiến ba quân hăng máu ào ạt như thát lũ tiến đến cửa đồn rồi ngả ván tràn vào xáp chiến. Quân Mãn Thanh tan vỡ, đạp lên nhau chạy trốn, xác nằm ngổn ngang, máu chảy lai láng; đến giờ ngọ thì quân Tây Sơn chiếm được Ngọc Hồi.

Theo kế hoạch đã định, đô đốc Nguyễn Khắc Long đánh úp vào Khương Thượng ở đồn Đống Đa tiêu diệt đội quân của tri phủ Điền Châu là Sầm Nghi Đống khiến viên tri phủ nầy không biết làm sao hơn là phải treo cổ tự tử.

Đề đốc Hứa Thế Hạnh, tiên phong Trương Sĩ Long, tả dực Thường Duy Thăng và một số tướng Mãn Thanh bị chém chết ngay tại doanh trại hoặc tự sát tại các đồn khi quân Tây Sơn bao bọc tứ phương.

Điều trớ trêu vô cùng tủi nhục là khi hay tin Tôn Sĩ Nghị đem binh vào Thăng Long, thì ở nam hà Nguyễn Phúc Ánh mừng rỡ vô cùng liền cho tướng Phạm Văn Trọng và Lâm Đề mang thư sang triều đình Mãn Thanh tỏ lòng hoan nghênh thần phục, lại đem năm mươi vạn cân gạo giúp quân Thanh lưu trú bắc hà, nhưng hởi ôi! thuyền ra đến cửa biển thì bị bão tố hoành hành làm đắm toàn bộ giấc mộng nô lệ của Nguyễn Phúc Ánh.

Trong khi đó, cung thành Thăng Long đèn hoa rực rỡ, Tôn Sĩ Nghị đang uống rượu thưởng xuân với đào non gái đẹp, ngày đêm bắt kỹ nữ múa hát âm vang, rượu bồ đào mỹ tửu hâm nóng hết bầu nọ, hủ kia và trâu bò cứ xẻ thịt nướng lên làm đại yến; Lê Chiêu Thống thì ra sức trả thù như trường hợp của Hoàng đệ Lê Duy Lưu và phò mã Dương Hành bị chặt chân quăng giữa chợ vì có liên hệ đến Tây Sơn. Từ các đời tiên đế chưa có một mùa xuân nào ô nhục, điêu tàn mà hương khói các đền đài cũng âm u lạnh lẽo.

Đêm mùng năm tết Kỷ Dậu, ánh trăng lưỡi liềm nhỏ xíu không đủ tỏa ánh sáng huyền hoặc xuống nhân gian, nhưng chị Hằng vẫn lờ mờ chiếu rọi đủ đưa bước chân đoàn nghĩa quân Tây Sơn tiến đúng lộ trình để vây hãm kinh thành.

Nửa đêm hôm đó Tổng đốc lưỡng Quảng Tôn Sĩ Nghị vẫn còn ngà ngà say, vị nồng của rượu, vị mặn của thực phẩm cùng với men tình choáng váng đã khiến cho thần trí của bổn quan xâm lược quay cuồng; hung tin báo về đồn Hà Hồi thất thủ, đồn Ngọc Hồi bị đại quân Tây Sơn tàn sát, Sầm Nghi Đống treo cổ tự tử, Hứa Thế Hanh và các tùy tướng bị giết không còn manh giáp khiến Tôn Sĩ Nghị khiếp đảm tinh thần, tay chân run rẩy, đại tiểu tiện bầy nhầy, không kịp thắng yên cương, chẳng còn giờ mặc giáp bào, bỏ quên cả ấn tín và mật chỉ của vua Càn Long, ôm lưng ngựa cùng vài tên kỵ sĩ chạy thoát thân qua sông Hồng Hà.

Quân Mãn Thanh nghe tin chủ soái bỏ trốn bèn vội vã tranh nhau vượt cầu phao bắc ngang hai bên bờ sông Hồng, quá tải nên cầu bị sập đổ, khiến hàng ngàn quân Thanh sụp xuống dòng nước đang cuồn cuộn trôi, số bị chết đuối, số còn lại bị bắt tính không kể xiết.

Hai đạo quân Vân Nam, Quí Châu của Mãn Thanh đóng tại Sơn Tây nghe hung tin về chủ soái Tôn Sĩ Nghị tháo chạy, các đại tướng đều tử trận nên vội vàng rút quân tháo lui. Không dễ dàng như vậy, Vua Quang Trung đã cho Đô đốc Nguyễn Văn Lộc phục kích hai bên đường rút binh, khi hai đạo quân xâm luợc hớt hãi tháo lui thì bị Tây Sơn đón đánh một trận tơi bời hoa lá làm cho hàng chục ngàn tên xâm lược đưa tay đầu thú, số còn lại lén núp trên rừng rồi mò về biên giới mà vẫn chưa hết sợ. Riêng Tôn Sĩ Nghị trốn chạy tới Quảng Tây mà vẫn còn hồn phi phách tán, chưa biết quân Tây Sơn tài tình ra sao và dùng lối thần tốc thế nào đánh một trận kinh thiên động địa như vậy?

Lê Chiêu Thống cũng bám sát Tôn Sĩ Nghị chạy theo về Tàu rồi phải sống cuộc đời ô nhục vì triều đình Mãn Thanh buộc phải ăn mặc theo phong tục Bắc phương, bị khinh rẻ vì nhu nhược và ngu muội nên ôm nỗi thống khổ nhục nhã mà băng hà ở Quế Lâm vào trung tuần tháng Mười năm Quí Sửu (1793) hưởng dương 28 tuổi.

Áo bào của vua Quang Trung đen cháy vì thuốc đạn, giày vớ đều bị rách tươm và cổ họng đắng chát bởi gào thét thúc ba quân hăng say tiến chiếm mục tiêu; các đại tướng Tây Sơn đang kiểm xem binh sĩ, băng bó nghĩa quân, thu hoạch chiến công chuẩn bị tập hợp toàn quân tiến vào nội thành Thăng Long kịp chính Ngọ ngày mùng Năm tết Kỷ Dậu để mở tiệc khao quân, ca khúc khải hoàn, phủ dụ toàn quân ăn mừng tết chiến thắng.

Dân chúng Hà thành vui mừng không kể xiết, đặt bàn hương án cung kính đón chào; từ ngày Lê Chiêu Thống rước giặc vào nhà thì dân lành đau nhói, cầu trời khẩn Phật ngày đêm cho có một Phù Đổng Thiên Vương xuất hiện. Giấc mơ đó đã thành hiện thực đang xảy ra với bao niềm hân hoan, ái mộ.

Đoàn quân vừa ngang qua cung điện Kính Thiên, những cành đào đỏ chói vẫn vô tình hé nhụy như chứng kiến cuộc rút chạy nhục nhã của vua Lê cùng bọn tùy tùng đuổi theo vó ngựa của kẻ xâm lăng, vua Quang Trung rút gươm chặt đứt một nhánh đào ươm nụ thật đẹp giao cho đô đốc Nguyễn Văn Tuyết cấp tốc mang về thành Phú Xuân trao tận tay Ngọc Hân công chúa để báo tin thắng trận huy hoàng.

Ngọc Hân công chúa nhận được cành đào còn chưa nở lộc đươm xuân liền reo mừng báo tin cùng bá quan trong thành niềm tự hào cảm động vô biên. Tin chiến thắng Ngọc Hồi, Đống Đa loan truyền mau lẹ làm cho bá tánh Đại Việt cảm kích và hoan hỷ như chưa từng có niềm vui nào sánh bằng.

Dân chúng đất Thăng Long trở lại cảnh thanh bình, không còn một tên xâm lược cũng như bè lũ bán nước của Lê Chiêu Thống lẩn quẩn đâu đây. Trời đang độ ngày xuân nhưng tiết lạnh vẫn còn nhức nhối, binh sĩ hai bên thương tật khá nhiều mà gò Đống đa thì xương quân lính Mãn Thanh chất cao như núi, vua Quang Trung nghẹn ngào cho cuộc chiến xâm lăng bèn truyền lịnh sai quan thị lễ lo tổ chức đàn tràng kỳ siêu bạt độ các vong linh chết trận vừa rồi. Tiếng trống trầm hùng cùng hồi chuông gọi hồn dân tộc vang vọng cả bầu trời mới vừa giải phóng, nghi thức tế cáo chiêu hồn được tổ chức hết sức trang nghiêm dưới trướng điện Kính Thiên vào giờ Ngọ ngày mùng Năm, đích thân vua Quang Trung đọc bài văn tế để an ủi linh hồn của bao chiến sĩ vì chủ soái của mình mà hy sinh trận mạc, lời văn đầy cảm khái, ý đạo tràn nghĩa tình khiến lòng thành của bao quan quân sĩ tứ ngập niềm cảm xúc, bi ai.

Nguyễn hồng Dũng

                            *****